matbaayı ilk kullanan türk devleti / Karekök Konu Anlatımı

Matbaayı Ilk Kullanan Türk Devleti

matbaayı ilk kullanan türk devleti

19 Haziran SALI Resmî   Gazete Sayı :

BAKANLAR KURULU KARARI

Karar Sayısı : /

Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Ekonomi Bakanlığının 15/6/ tarihli ve sayılı yazısı üzerine, 14/5/ tarihli ve sayılı Kanunun 2 nci, 29/6/ tarihli ve sayılı Kanunun ek 3 üncü, 31/5/ tarihli ve sayılı Kanunun ek 2 nci, 25/10/ tarihli ve sayılı Kanunun 13 üncü ve geçici 30 uncu, 3/6/ tarihli ve sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci ve 26 ncı maddeleri ile 13/6/ tarihli ve sayılı Kanunun 32/A maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 15/6/ tarihinde kararlaştırılmıştır.

Abdullah GÜL

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan

B. ARINÇ                                  C. YILMAZ                                  B. ATALAY                                  B. BOZDAĞ Başbakan Yardımcısı                 Başbakan Yardımcısı V.                 Başbakan Yardımcısı                 Başbakan Yardımcısı

S. ERGİN         F. ŞAHİN         E. BAĞIŞ         N. ERGÜN

Adalet Bakanı            Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı            Avrupa Birliği Bakanı            Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı

F. ÇELİK                  E. BAYRAKTAR         A. DAVUTOĞLU         M. Z. ÇAĞLAYAN Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı         Çevre ve Şehircilik Bakanı                  Dışişleri Bakanı                  Ekonomi Bakanı

T. YILDIZ         E. BAYRAKTAR         M. M. EKER         H. YAZICI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı        Gençlik ve Spor Bakanı V.        Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı        Gümrük ve Ticaret Bakanı

İ. N. ŞAHİN          C. YILMAZ          E. GÜNAY          M. ŞİMŞEK

İçişleri Bakanı Kalkınma Bakanı Kültür ve Turizm Bakanı Maliye Bakanı

Ö. DİNÇER İ. YILMAZ V. EROĞLU

Milli Eğitim Bakanı Milli Savunma Bakanı Orman ve Su İşleri Bakanı

R. AKDAĞ      B. YILDIRIM

Sağlık Bakanı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR

Amaç

MADDE 1 - (1) Bu Kararın amacı; kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesine, üretim ve istihdamın artırılmasına, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma- geliştirme içeriği yüksek bölgesel ve büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesine, uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına, kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımlar ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Tanımlar

MADDE 2 - (1) Bu Kararın uygulanmasında;

a)                          Aracı kurum: Faiz desteğini uygulayacak kamu bankaları  dâhil  olmak  üzere bankaları  ve  finansal kiralama

şirketlerini,

b)                         AR-GE yatırımı: Yeni bir ürün geliştirilmesi, ürün kalite ve standardının yükseltilmesi, maliyet düşürücü ve standart yükseltici yeni bir teknolojinin ülke şartlarına uyumunun sağlanması amacıyla bilimsel esaslara uygun olarak yapılan ve her aşaması belirlenmiş araştırma ve geliştirme çalışmaları için gerçekleştirilecek yatırımları,

c)    Bakan: Ekonomi Bakanını,

ç) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını,

d)                              Büyük ölçekli yatırım: 13/6/ tarihli ve sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi kapsamında belirlenen ve EK-3’te gösterilen yatırımları,

e)                               Çevre yatırımı: Doğrudan ticari mal üretimine yönelik olmayan, mevcut veya gerçekleştirilecek tesislerin katı, sıvı veya gaz gibi atıklarının temizlenmesine veya yok edilmesine yönelik yatırımları,

f)     Genel Müdürlük: Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

g)                              Komisyon: Ekonomi Bakanlığı bünyesinde Bakan onayı ile oluşturulan Stratejik Yatırımları Değerlendirme Komisyonunu,

ğ) Muhasebe birimi: Ekonomi Bakanlığı muhasebe birimini,

h)                              Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamını,

ı) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,

i)                                Ürün: Teşvik belgesine konu yatırımla elde edilmesi amaçlanan asıl işlem görmüş imalat sanayi ürün veya ürünlerini,

j)    Yatırımcı: Teşvik belgesi kapsamı yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,

k)                              Yerel birimler: Kalkınma Ajansları, sanayi odaları ve Bakanlıkça görevlendirilecek diğer odaları, ifade eder.

Bölgeler

MADDE 3 - (1) Bu Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanması açısından iller, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak EK-1’de belirtilen altı bölgeye ayrılmıştır.

Teşvik sistemi ve destek unsurları

MADDE 4 - (1) Teşvik sistemi; genel, bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik yatırımların teşviki uygulamalarından

oluşur.

(2)                            Genel teşvik uygulamaları: Bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik  yatırımlar  ile  EK-4’te  yer  alan teşvik

edilmeyecek yatırım konuları ve teşviki için EK-4’te öngörülen şartları sağlayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, 5 inci maddede belirtilen sabit yatırım tutarları ve üzerindeki yatırımlar bölge ayrımı yapılmaksızın aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a)                               Gümrük vergisi muafiyeti.

b)    Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.

c)                               Gelir vergisi stopajı desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için). ç) Sigorta primi işveren hissesi desteği (tersanelerin gemi inşa yatırımları için).

(3)                            Bölgesel teşvik uygulamaları: EK-2B’de iller itibarıyla karşılarında numaraları belirtilen sektörler, EK-2A’da ilin bulunduğu bölgedeki şartları sağlamaları halinde aşağıdaki desteklerden yararlandırılabilir.

a)    Gümrük vergisi muafiyeti.

b)    KDV istisnası.

c)    Vergi indirimi.

ç) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

d)    Yatırım yeri tahsisi.

e)    Faiz desteği (3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerdeki yatırımlar için).

f)     Gelir vergisi stopajı desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

g)    Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

(4)                            Büyük ölçekli yatırımlar: EK-3’te belirtilen asgari tutarları sağlayan yatırım konuları aşağıdaki desteklerden yararlandırılabilir.

a)    Gümrük vergisi muafiyeti.

b)    KDV istisnası.

c)    Vergi indirimi.

ç) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

d)    Yatırım yeri tahsisi.

e)    Gelir vergisi stopajı desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

f)     Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

(5)                            Stratejik yatırımlar: 8 inci maddedeki kriterleri sağlayan yatırımlar bölge farkı gözetilmeksizin aşağıdaki desteklerden yararlandırılabilir.

a)    Gümrük vergisi muafiyeti

b)    KDV istisnası.

c)    Vergi indirimi.

ç) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

d)    Yatırım yeri tahsisi.

e)    Faiz desteği.

f)     KDV iadesi.

g)    Gelir vergisi stopajı desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

ğ) Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

(6)                            Üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralar kapsamında teşvik belgesi düzenlenebilecek olan yatırımlar için talep edilmesi halinde genel teşvik uygulamaları çerçevesinde belge düzenlenebilir.

Sabit yatırım tutarı ve asgari kapasite

MADDE 5 - (1) Yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2 nci bölgelerde birmilyon Türk Lirası, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde ise beşyüzbin Türk Lirası olması gerekir. Ancak, desteklerden yararlanacak yatırımların varsa 8 inci maddede veya ekli listelerde belirlenen asgari kapasite, sabit yatırım tutarı ve diğer şartları sağlaması da gerekir.

(2)                            Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın, her bir finansal kiralama şirketi için asgari ikiyüzbin Türk Lirası olması gerekir.

(3)                            Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının yüzde ellisini aşamaz.

Müracaat

MADDE 6 - (1) Teşvik belgesi müracaatları, tebliğle belirlenecek bilgi ve belgelerle Bakanlığa yapılır. Ancak, genel teşvik uygulamaları kapsamında yer alan ve sabit yatırım tutarı onmilyon Türk Lirasını aşmayan, tebliğle belirlenecek yatırımlar için yatırımcının tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı yerdeki yerel birimlere de müracaat edilebilir.

(2)                            Müracaat sahibi tarafından; teşvik belgesine ilişkin müracaatın Bakanlığa yapılması halinde dörtyüz Türk Lirası Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi hesabına, yerel birimlere yapılması halinde üçyüz Türk Lirası Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi hesabına, yüz Türk Lirası ise ilgili yerel birim hesabına yatırılır. Bu meblağlar hiçbir surette iade edilmez.

(3)                            İlgili yerel birimlerce, teşvik belgesi ile ilgili olarak yapılacak işlemler için tebliğle belirlenen ücretlerin dışında ilave hiçbir ücret talep edilemez.

Teşvik belgesi düzenlenmesi

MADDE 7 - (1) Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.

(2)                            Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz.

(3)                            Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmez.

Stratejik yatırımlar

MADDE 8 - (1) Aşağıda yer alan kriterlerin tamamını birlikte sağlayan, ithalat bağımlılığı yüksek ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırım olarak değerlendirilir.

a)                               Asgari sabit yatırım tutarının ellimilyon Türk Lirasının üzerinde olması (münhasıran bu yatırımların enerji ihtiyacını karşılamak üzere gerçekleştirilecek doğalgaza dayalı olmayan enerji yatırımlarının, tesis kurulu gücü ile orantılanacak kısmı dâhil).

b)    Yatırım konusu ürünle ilgili yurtiçi toplam üretim kapasitesinin ithalattan az olması.

c)                               Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde, belge konusu yatırımla sağlanacak katma değerin asgari yüzde kırk olması.

ç) Yatırım konusu ürünle ilgili olarak son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının ellimilyon ABD Dolarının üzerinde olması.

(2)                            Yurt içinde üretimi olmayan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlarda birinci fıkranın (ç) bendi hükmü,  rafineri ve petrokimya yatırımlarında ise (c) bendi hükmü aranmaz.

(3)                            Bu konuda Bakanlığa yapılacak müracaatlar Komisyon tarafından incelenerek değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(4)                            EK-4’te belirtilen teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar bu madde kapsamında değerlendirilmez.

Gümrük vergisi muafiyeti

MADDE 9 - (1) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizatın ithali, otomobil ve hafif ticarî araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla monte edilmemiş haldeki (CKD) aksam ve parçaların ithali, gemi ve elli metrenin üzerindeki yat inşa yatırımlarında tekne kabuğu ithali yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken gümrük vergisinden muaftır.

(2)                            Teşvik belgesi kapsamında otobüs, çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç), mobilya, motorbot, kamyon (off-road truck tipi karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser,  beton  santrali,  forklift  ve  beton  pompası  ithal  edilmesi  halinde  yürürlükteki  İthalat  Rejimi  Kararında

öngörülen oranlarda gümrük vergisi tahsil edilir. Ayrıca, makine ve teçhizat bedelinin yüzde beşine kadar yedek parça, gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.

(3)     Bakanlık, sektörel kısıtlamaları göz önüne alarak;

a)                               İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithali mümkün olan kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç) ile İthalat Rejimi Kararının 7 nci maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizatın teşvik belgesi kapsamına alınmasını,

b)                              Kullanılmış komple tesisin proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda ithalini, uygun görebilir.

(4)                            Baskı, basım, matbaa, tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat ithal edilemez.

(5)                            Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmeksizin yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak ithalat işlemleri yapılır. İthalat işlemleri ile ilgili olarak yatırımcı ile finansal kiralama şirketleri müteselsilen sorumludur.

(6)                            Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithaline, Bakanlığın görüşüne istinaden Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca, teşvik belgesi kapsamında muafiyet tanınabilecek ve istisna edilebilecek vergi ve kesintilerin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir. Teminatla ithalatta, bir defada verilecek teminat süresi azami altı aydır. Teminat süresi içerisinde teşvik belgesinin düzenlenememiş olması halinde süre uzatımı için Gümrük ve Ticaret Bakanlığına müracaat edilir. Teminatın başlangıç tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Yatırımcının, teminatın çözümü için teminat süresi içinde (ek süreler dahil) teşvik belgesi ve eki ithal makine ve teçhizat listesi ile birlikte Gümrük ve Ticaret Bakanlığına müracaat etmesi gerekir. Aksi takdirde teminat irat kaydedilir.

(7)                            Otomobil üretimine yönelik olarak asgari yüzbin adet/yıl kapasiteli yeni bir yatırım yapılması veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az yüzbin adet/yıl artırılması halinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yirmisinin gerçekleştirilmesini müteakip, yatırım süresi içerisinde olmak kaydıyla gümrük vergisine tabi olmaksızın yatırımcılara A, B ve C segmentlerinden otomobil ithaline izin verilebilir. Teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilen toplam otomobil sayısı, belgede kayıtlı ilave kapasitenin yüzde onbeşini aşamaz. Ancak, belge kapsamında motor üretiminin de yer alması halinde, motor üretim kapasitesinin yüzde onbeşi kadar daha (motor üretim kapasitesinin, otomobil üretim kapasitesinden fazla olması durumunda otomobil kapasitesi dikkate alınır) yukarıda belirtilen segmentlerden ilave otomobil ithaline izin verilebilir.

KDV istisnası ve iadesi

MADDE 10 - (1) 25/10/ tarihli ve sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri KDV’den istisna edilebilir. Aynı hüküm, teşvik belgesinin veya teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın devir işlemleri ile makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım vb. olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

(2) Sabit yatırım tutarı beşyüzmilyon Türk Lirasının üzerindeki stratejik yatırımlar kapsamında yapılacak bina- inşaat harcamaları KDV iadesinden yararlandırılabilir.

Faiz desteği

MADDE 11 - (1) Talep edilmesi halinde, bölgesel teşvik uygulamaları ve stratejik yatırımlar ile AR-GE ve çevre yatırımları kapsamında desteklerden yararlanacak yatırımlar için bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin veya kâr payının;

a)                               3 üncü bölgede yapılacak bölgesel yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde üç puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde bir puanı,

b)                              4 üncü bölgede yapılacak bölgesel yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde dört puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde bir puanı,

c)                               5 inci bölgede yapılacak bölgesel yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı,

ç) 6 ncı bölgede yapılacak bölgesel yatırımlar için Türk Lirası cinsi kredilerde yedi puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı,

d)                              Bölge ayrımı yapılmaksızın tüm bölgelerde gerçekleştirilecek stratejik yatırımlar, AR-GE yatırımları ve çevre yatırımları için Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı,

Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde azami ilk beş yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir.

(2)                            Faiz desteği içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek olanlar için de faiz veya kâr payı ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz desteği öngörülebilir.

(3)                            Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında yapılacak yatırımlarda proje bazında sağlanacak faiz desteği tutarları 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde sırasıyla beşyüzbin, altıyüzbin, yediyüzbin ve dokuzyüzbin Türk Lirasını geçemez.

(4)                            Faiz desteği tutarı, bölge ayrımı olmaksızın AR-GE ve çevre yatırımlarında beşyüzbin Türk Lirasını, stratejik yatırımlarda ise sabit yatırım tutarının yüzde beşini aşmamak kaydıyla ellimilyon Türk Lirasını geçemez.

(5)                            Stratejik yatırımlarla ilgili olarak 31/12/ tarihine kadar (bu tarih dahil) yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenecek teşvik belgeleri kapsamında faiz desteği öngörülür. Ancak, bu belgeler kapsamında faiz desteği ödemelerine 1/1/ tarihinden sonra başlanır.

(6)                            Döviz kredisi ile gerçekleştirilecek yatırımlarda faiz desteği uygulaması, vade tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru dikkate alınarak yapılır.

(7)                            Kullanılmış makine ve teçhizat için ve kamu iktisadi teşebbüsleri dahil kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yapacağı yatırımlar için faiz desteği uygulanmaz.

(8)                            Aynı teşvik belgesi kapsamındaki yatırım için faiz desteği uygulamasına yönelik olarak birden fazla aracı kurum talepte bulunamaz. Ancak, stratejik yatırımlar için faiz desteği uygulamasına yönelik olarak birden fazla aracı kurum talepte bulunabilir.

(9)                            Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya anaparalarının yatırımcı tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde geri ödenmemesi halinde, yapılmayan ilk ödeme ilgili aracı kurum tarafından en kısa sürede Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça faiz desteği ödemeleri durdurulur. Yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin daha sonra ilgili aracı kurumca Bakanlığa bildirilmesi halinde, bildirimi takip eden dönemler için faiz desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin yeniden aksaması halinde faiz desteği ödemesine son verilir.

(10)                        Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın başka bir yatırımcıya devredilmesi durumunda, devralan yatırımcının teşvik belgesinde faiz desteğinin öngörülmüş olması ve aracı kurumca da uygun görülmesi halinde, yeni yatırımcı için eski itfa planındaki vade, miktar ve benzeri şartlar değiştirilmeksizin bakiye kredi için düzenlenecek yeni itfa planına göre faiz desteği ödenmesine devam edilir. Aksi takdirde faiz desteği uygulaması durdurulur.

(11)                        Aracı kurum, faiz desteğine esas olan kredinin teşvik belgesi kapsamındaki harcamalar için kullandırılmasıyla yükümlüdür. Kredinin amacı dışında kullanıldığının tespiti halinde, Bakanlıkça ödenen faiz desteği tutarına ilgili bankanın bu kapsamdaki krediye uyguladığı faiz veya kâr payı oranı uygulanmak suretiyle Bankaca tespit edilecek meblağın, finansal kiralama şirketlerince ise ödenen faiz desteği miktarına itfa planının düzenlenmesinde uygulanan faiz veya kâr payı üzerinden tespit edilen tutarın beş iş günü içerisinde bütçeye gelir yazılmak üzere muhasebe birimi hesabına yatırılması gerekir. Aksi takdirde söz konusu meblağlar Bakanlıkça;

a)                               Bankalar için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki karşılık hesabından virman yapılarak veya diğer hukuki yöntemler kullanılarak,

b)                              Finansal kiralama şirketleri için ise 21/7/ tarihli ve sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak,

geri alınır.

(12)                        Aracı kurumların uyguladıkları faiz veya kâr payı oranları, bölgelere göre belirlenen faiz desteği puanının altına düştüğünde, aracı kurumun uyguladığı oran dikkate alınır.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 12 - (1) Büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a)                                Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b)                               Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen,

istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden karşılanır.

(2)                             Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlarda söz konusu destek aşağıda belirtilen sürelerde uygulanır.

Bölgeler

31/12/ tarihine kadar (bu tarih dahil) başlanılan yatırımlar

1/1/ tarihinden itibaren başlanılan yatırımlar

1

2 yıl

-

2

3 yıl

-

3

5 yıl

3 yıl

4

6 yıl

5 yıl

5

7 yıl

6 yıl

6

10 yıl

7 yıl

(3)     Stratejik yatırımlar için bu destek 6 ncı bölgede on yıl, diğer bölgelerde yedi yıl süreyle uygulanır.

(4)                            Yararlanılan sigorta primi işveren hissesi desteğinin tutarı, bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlar ile büyük ölçekli yatırımlarda sabit yatırım tutarının aşağıda belirtilen oranlarını geçemez.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bölgeler

Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinin Sabit Yatırım Tutarına Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinin Sabit Yatırım Tutarına Oranı (%)

1

10

3

2

15

5

3

20

8

4

25

10

5

35

11

6

50

15

(5)                            Stratejik yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi desteğinin miktarı, bölge ayrımı yapılmaksızın sabit yatırım tutarının yüzde onbeşini geçemez.

(6)                            İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 31/5/ tarihli ve sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(7)                            Genel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen, tersanelerin gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin yapımında istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi yatırıma başlama tarihinden itibaren en fazla on sekiz ay süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçları da bu kapsamda değerlendirilir.

(8)                            Bu desteğin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilir.

(9)     Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak aktarımlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Sigorta primi desteği

MADDE 13 - (1) Bu Karar uyarınca 6 ncı bölgede; büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel  teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesine istinaden gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip on yıl süreyle işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanabilir.

(2)                            Bu destekten yararlanılabilmesi için, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan işçi hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. Bu destekten yararlanan yatırımcı tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(3)     12 nci maddenin sekizinci fıkrasında yer alan hüküm sigorta primi desteği için de uygulanabilir.

Gelir vergisi stopajı desteği

MADDE 14 - (1) Bu Karar uyarınca 6 ncı bölge için düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla sağlanan ilave istihdam için, belgede kayıtlı istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işçilerin ücretlerinin asgari ücrete tekabül eden kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisi, yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği tarihten itibaren on yıl süreyle verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.

(2)                             Yatırımın tamamlanamaması veya teşvik belgesinin iptal edilmesi halinde, gelir vergisi stopajı desteği uygulaması nedeniyle terkin edilen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

(3)                            Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde devralan, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla gelir vergisi stopajı desteğinden yararlanır.

(4)                            Yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde, gelir vergisi stopajı desteği uygulamasından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise kalan süre kadar devralan yararlanır.

Vergi indirimi

MADDE 15 - (1) Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarda, sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, öngörülen yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar aşağıda belirtilen oranlarda indirimli olarak uygulanır.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bölgeler

Yatırıma katkı oranı (%)

Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı (%)

Yatırıma katkı oranı (%)

Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı (%)

1

10

30

20

30

2

15

40

25

40

3

20

50

30

50

4

25

60

35

60

5

30

70

40

70

6

35

90

45

90

(2)                            Ancak, bu Karara istinaden düzenlenecek teşvik belgeleri kapsamında 31/12/ tarihine kadar (bu tarih dahil) yatırıma başlanılmış olması halinde aşağıdaki tabloda belirtilen indirim oranları ile yatırıma katkı oranları uygulanır.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bölgeler

Yatırıma katkı oranı (%)

Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı (%)

Yatırıma katkı oranı (%)

Kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirim oranı (%)

1

15

50

25

50

2

20

55

30

55

3

25

60

35

60

4

30

70

40

70

5

40

80

50

80

6

50

90

60

90

(3)                            Stratejik yatırımlar için tüm bölgelerde uygulanacak vergi indirimi oranı yüzde doksan ve yatırıma katkı oranı yüzde ellidir.

(4)                            Bu maddenin uygulamasında yatırıma katkı tutarı, indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırıma bölünmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder.

(5)                            Bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına mahsuben, gerçekleştirilen yatırım harcaması tutarını aşmamak ve toplam yatırıma katkı tutarının;

a)                               Büyük ölçekli yatırımlar ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki yatırımlarda; 2 nci bölgede yüzde onunu, 3 üncü bölgede yüzde yirmisini, 4 üncü bölgede yüzde otuzunu, 5 inci bölgede yüzde ellisini ve 6 ncı bölgede yüzde seksenini,

b)    Stratejik yatırımlarda; 6 ncı bölgede yüzde seksenini, diğer bölgelerde yüzde ellisini,

geçmemek üzere yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanabilir.

(6)                            Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar ile sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ve rödovans sözleşmesine bağlı olarak yapılan yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(7)     İndirimli oranlar stopaj suretiyle yapılan vergilendirmede uygulanmaz.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 16 - (1) Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/ tarihli ve sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

(2) 15 inci maddenin altıncı fıkrasında belirtilen yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.

Öncelikli yatırım konuları

MADDE 17 - (1) Aşağıda belirtilen yatırım konuları 5 inci bölgede uygulanan bölgesel desteklerden faydalanabilir. Ancak bu yatırımlar, 6 ncı bölgede yer almaları halinde bulunduğu bölge desteklerine tabidir.

a)                               Denizyolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar.

b)                              Özel sektör tarafından yapılacak şehirlerarası yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik demiryolu yatırımları ile şehir içi yük taşımacılığına yönelik demiryolu yatırımları.

c)                               Test merkezleri, rüzgar tüneli ve bu mahiyetteki yatırımlar (otomotiv, uzay veya savunma sanayine yönelik olanlar).

ç) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde yapılacak turizm yatırımlarından bölgesel desteklerden yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatırımları.

d)                              Asgari ellibin metrekare kapalı alana sahip uluslararası fuar yatırımları (konaklama ve alışveriş merkezi üniteleri hariç).

e)                               Sağlık Bakanlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek asgari yirmimilyon Türk Lirası tutarındaki biyoteknolojik ilaç, onkoloji ilaçları ve kan ürünleri üretimine yönelik yatırımlar.

f)                                 Savunma Sanayii Müsteşarlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek asgari yirmimilyon Türk Lirası tutarındaki savunma, havacılık ve uzay alanındaki yatırımlar.

g)                              Maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları (4/6/ tarihli ve sayılı Maden Kanununda tanımlanan I. grup madenler ve mıcır yatırımları ile İstanbul ilinde gerçekleştirilecek istihraç ve/veya işleme yatırımları hariç).

ğ) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan ilk, orta ve lise eğitim yatırımları.

h)                              Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

Bir alt bölge desteğinden yararlanacak yatırımlar

MADDE 18 - (1) Büyük ölçekli yatırımlar veya bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan en az birini sağlamaları halinde vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan oran ve sürelerde bu desteklerden yararlanabilir.

a)                               Yatırımın organize sanayi bölgesinde (OSB) gerçekleştirilmesi.

b)                              Yatırımın, aynı sektörde faaliyet gösteren en az beş gerçek veya tüzel kişinin ortağı olduğu yatırımcı tarafından gerçekleştirilmesi ve ortak faaliyet gösterilen alanda entegrasyonu sağlayacak bir yatırım olması.

(2) Bu madde kapsamında 6 ncı bölgede gerçekleştirilecek büyük ölçekli ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek, vergi indirimi desteği ise bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına beş puan ilave edilmek suretiyle uygulanır.

AR-GE ve çevre yatırımları

MADDE 19 - (1) AR-GE ve çevre yatırımları; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti ve faiz desteğinden yararlandırılır. Söz konusu yatırımlar, 6 ncı bölgede gerçekleştirilmesi halinde gelir vergisi stopajı ve sigorta primi desteğinden de yararlanabilir.

Yerel birimlerce yapılacak işlemler

MADDE 20 - (1) Yerel birimlere yapılan teşvik belgesi müracaatlarından uygun görülenler için yerel birim tarafından teşvik belgesi hazırlanır ve değerlendirilmek üzere Bakanlığa iletilir. Bakanlıkça uygun görülen teşvik belgeleri onaylanarak ilgili yerel birimlere gönderilir.

(2)                            9 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendi ile 22 nci ve 23 üncü maddeleri dışındaki işlemler, teşvik belgesini düzenleyen ilgili yerel birimlerce sonuçlandırılır.

(3)                            Tamamlama vizesi yapılacak yatırımlarla ilgili olarak yerel birimler, söz konusu yatırımların gerçekleşmelerini tespit ederek tebliğle belirlenecek formatta Bakanlığa bildirir. Bakanlığın uygun görüşü alınmadan tamamlama vizesi işlemleri tekemmül etmiş sayılmaz.

(4)                            Yerel birimler, teşvik belgeleri ile ilgili yapılacak işlemleri kadrolarında tam süreli olarak çalışan teknik/uzman personel aracılığıyla yürütmek zorundadırlar.

(5)                            Bu Karar hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen yerel birimlerin yetkilerine Bakanlıkça son verilir ve gerekli tedbirleri alıncaya kadar yeni görev verilmez.

(6)                            Kalkınma Ajansları, Bakanlıkça düzenlenen teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımların gerçekleşmelerini izleyerek gerçekleşme durumlarını altışar aylık dönemler halinde Bakanlığa bildirirler.

Bütçeden yapılacak ödemeler

MADDE 21 - (1) Yatırımların desteklenmesi için her yıl bütçe kanunu ile ayrılan ödenek çerçevesinde ilgili mevzuatında öngörülen usul ve esaslar uyarınca aşağıda belirtilen ödemeler yapılabilir.

a)                               Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler.

b)                              Önceki dönemlere ait ilgili Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca ödenmesi gereken yatırım ve işletme kredilerine ait bakiye tutarlar.

c)                               Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili olarak daha önceki kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde ödenmesi gereken destek unsurlarına ait tutarlar.

ç) Teşvik belgesi müracaatı ve zayi olan belgelerle ilgili olarak yatırılan tutarlardan sehven veya fazla yatırılması nedeniyle iade edilmesi gereken tutarlar.

d)                              Yatırımlarda devlet yardımları ile ilgili olarak açılmış davaların aleyhte sonuçlanması nedeniyle ödenmesi gereken tutarlar ile yargılama ve cebri icra giderleri.

(2) Bakanlıkça yapılacak ödemeler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla gerçekleştirilir.

Devir, satış, ihraç ve kiralama

MADDE 22 - (1) Yatırım tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın devir, satış, ihraç veya kiralanması, söz konusu yatırım mallarının teminini müteakip beş yılı doldurmuş olmaları halinde

serbesttir.

(2)                            Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımını tamamlamış ancak tamamlama vizesi yapılmamış yatırımlarla ilgili makine ve teçhizatın, teminini müteakip beş yıl geçtikten sonra satışının yapılmış olması ve işletmenin asgari beş yıl süreyle faaliyette bulunmuş olması şartıyla, Bakanlıkça herhangi bir müeyyide uygulanmaksızın tamamlama vizesi yapılabilir.

(3)                            Tamamlama vizesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın beş yılını doldurmamış makine ve teçhizatın yatırımın bütünlüğünün bozulmaması kaydıyla veya bütünü ile birlikte;

a)    Teşvik belgeli bir başka yatırım için devri,

b)    Teşvik belgesi olmayan bir başka yatırımcıya satışı,

c)    İhracı,

ç) Kiralanması, Bakanlığın iznine tabidir.

(4)                            Tamamlama vizesi yapılmamış veya tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte beş yılını doldurmamış makine ve teçhizata satış izni verilebilmesi için yatırımın bütünlüğünün bozulmaması şartı aranır. Bu tür durumlarda satış izni verilen makine ve teçhizata uygulanan destekler geri alınmaz. Ancak, yatırımcının teşvik belgesinin satış iznini müteakip diğer nedenlerle iptali hâlinde izin verilen makine ve teçhizata uygulanan destekler de ilgili mevzuat çerçevesinde kısmen veya tamamen geri alınır.

(5)                            Beş yıllık süreyi doldurmamış makine ve teçhizatın tamamlama vizesinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın izinsiz satılması veya satılmasına sebebiyet verilmesi halinde konu hakkında en kısa sürede Bakanlığa bilgi verilir. Bu durumda, satışı yapılan makine ve teçhizat ile ilgili tahsil edilmeyen gümrük vergisi ve KDV ile varsa indirimli kurumlar vergisi veya gelir vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Satış dolayısıyla yatırım tutarında meydana gelen azalma nedeniyle kullanılabilecek azamî kredi tutarında azalma oluşması durumunda fazladan kullanılan krediye tekabül eden faiz desteği 11 inci madde çerçevesinde, tahsil edilmeyen Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi ise ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır.

(6)                            Teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın, üretilecek mal veya hizmetlerin teşvik belgesi sahibi yatırımcı tarafından satın alınması koşuluyla diğer bir yatırımcıya herhangi bir ücret alınmaksızın geçici olarak verilmesi veya kiralanması Bakanlığın iznine tabidir.

(7)                            Teşvik belgesine konu yatırımlardan tamamlama vizesi ve belgede kayıtlı özel şartların vizesi yapılabilecek durumda olanlar için, yatırımcıların cebrî icra takiplerine konu olması veya iflas masasına girmesi durumunda; yatırımcı, icra organı veya iflas organı tarafından icra ile satışın veya iflasın kesinleşme tarihinden önce talep edilmesi hâlinde, Bakanlıkça teşvik belgesinin tamamlama vizesi yapılabilir. Ancak, satışın kesinleşmesi hâlinde kesinleşme tarihi itibarıyla varsa satış için gerekli süreleri doldurmamış olan makine ve teçhizata yönelik olarak yararlanılan destekler ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde geri alınır.

(8)                            Yatırımcının ilgili kanun hükümlerine göre tasfiyeye girmesi hâlinde, ilgili tasfiye kurulunun veya organının talebi üzerine yedinci fıkra hükümlerine göre işlem yapılabilir.

Yatırımların nakli

MADDE 23 - (1) Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında gerçekleştirilen yatırımların, işletmeye geçiş tarihinden itibaren asgarî beş yıl süre ile bulunduğu bölgede faaliyette bulunması gerekir. Ancak, Bakanlıktan izin alınması ve yatırım konusunun taşınılacak bölgede desteklenecek konular arasında yer alması kaydıyla diğer bölgelere taşınılabilir. Bulunduğu bölgeden daha az destek alan üst bölgelere, aynı bölgede bulunan OSB’den OSB dışına veya ilgili yatırım konusunun desteklenmediği bölgelere taşınmalarda, taşındığı bölgenin yararlandığı desteği aşan kısım ile taşındığı bölgede bulunmayan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. İşletmeye geçiş tarihinden itibaren beş yıl süre ile bulunduğu bölgede faaliyette bulunan yatırımların diğer bölgelere taşınması serbesttir.

(2)                            Tamamlanmış yatırımlardan beş yıllık süreyi doldurmuş ancak tamamlama vizesi yapılmamış olanlar, taşınma öncesinde Bakanlığa müracaat ederek tamamlama vizesini yaptırır. Bu kapsamdaki yatırımların yer değişikliği talepleri, taşınma sonrasında da uygun görülebilir.

(3)                            Genel teşvik uygulamasından yararlanan yatırımların yer değişikliği talepleri, yatırım dönemi de dâhil olmak üzere Bakanlıkça değerlendirilerek proje bazında sonuçlandırılır.

Yatırım süresi ve tamamlama vizesi

MADDE 24 - (1) Yatırımın başlangıç tarihi, teşvik belgesi için Bakanlığa veya ilgili yerel birime müracaat tarihidir. Ancak, yatırıma başlanıldığının kabul edilebilmesi için, yatırımın başlangıç tarihinden sonra arazi-arsa, altyapı, bina-inşaat, makine ve teçhizat (avans ve ön ödemeler dahil) ile diğer yatırım harcamalarına yönelik olarak teşvik belgesinin ilk düzenlendiği tarihteki sabit yatırım tutarı esas alınmak üzere, sabit yatırım tutarının en az yüzde onu oranında (sabit yatırım tutarı ellimilyon Türk Lirasının üzerindeki yatırımlar için en az beşmilyon Türk Lirası) harcama yapılması gerekir.

(2)                            Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda öngörülen sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi hâlinde, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin

yarısı kadar ek süre verilebilir. Bu şekilde hesaplanan ek sürenin bir yıldan az olması halinde ek süre bir yıl olarak uygulanabilir.

(3)                            İlgili mevzuatı gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi diğer belgelerin temin edilememesi veya kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamaları sonucu yatırımcıların faaliyetlerini durdurmaları veya yürütememeleri, yatırım süresi içerisinde gerçekleşecek mücbir sebep veya fevkalade hâl durumu nedeniyle yatırımın belgede kayıtlı süre içerisinde gerçekleştirilemediğinin yatırımcılar tarafından tevsik edilmesi hâlinde Bakanlıkça bu durum gözönünde bulundurularak ilave süre verilebilir.

(4)                            Yatırımcı, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip altı ay içinde yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için teşvik belgesini düzenleyen yerel birime veya Bakanlığa müracaat eder. Bu süre içerisinde müracaat edilmemesi ve daha sonra teşvik belgesinin herhangi bir nedenle iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması durumunda geçen süreden kaynaklanan cezanın sorumluluğu yatırımcıya aittir.

(5)                            Bakanlıkça, yatırımların tamamlama vizesi işlemleri için Kalkınma Ajansları, ticaret ve sanayi odaları, sanayi odaları, bankalar veya yatırımın bulunduğu il valiliği görevlendirilebilir.

(6)                            Bakanlıkça uygun görülmesi halinde, daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere tamamlama vizesi işlemleri, tebliğ ile belirlenen bilgi ve belgelere ilave olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tamamlama ekspertiz raporuna istinaden de yapılabilir.

Belge zayii

MADDE 25 - (1) Teşvik belgesi veya eki belgelerin zayi olması nedeniyle yatırımcı tarafından yeniden tasdikinin talep edilmesi durumunda, tebliğle belirlenen mücbir sebep ve fevkalade hal durumları hariç olmak üzere tasdiki istenilen her bir belge için Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi hesabına üçyüz Türk Lirası yatırılır. Söz konusu meblağ hiçbir surette iade edilmez.

Uygulama

MADDE 26 - (1) Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması zorunludur.

(2) Bakanlık, tebliğler ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bu Karar kapsamındaki uygulamaya yönelik  bazı işlemleri diğer kurum ve kuruluşlar aracılığı ile yürütebilir.

Yetki ve denetim

MADDE 27 - (1) Bu Kararın uygulanmasını teminen Bakanlık;

a)                               Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, talimat vermeye,

b)                              Makroekonomik politikalar ve gelişen şartları gözönünde bulundurarak gerekli tedbirleri almaya ve bu yönde düzenlemeler yapmaya,

c)                               İlgili kişi, kurum ve kuruluşlardan gerekli görülen her türlü ilave bilgi, belge, görüş, izin, ruhsat vb. istemeye, ç) Bu Kararda öngörülen hâller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, görüş vermeye,  mücbir

sebep ve fevkalade hal durumlarının varlığı hâlinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları çözmeye,

d)                              Teşvik belgesinde öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya,

yetkilidir.

(2) Denetim sırasında, denetim görevlilerinin yatırımla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi inceleme taleplerinin karşılanması, talep edilmesi halinde belgelerin onaylı örneklerinin verilmesi ve mahallinde incelemeye izin verilmesi zorunludur.

Müeyyide

MADDE 28 - (1) Bu Karar ile uygulama mevzuatında belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, diğer kurum, kuruluş veya firmalara karşı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya iflas yoluyla yapılan işlemler de dâhil belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları tamamlamayan, belirlenen asgari yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların teşvik belgeleri bu maddenin ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.

(2)                            Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerden bir kısmı müeyyide uygulanarak geri alınır.

(3)                            Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(4)                            Yatırımcının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi hâlinde uygulanacak olan müeyyidelerden finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata tekabül eden bölümü, kısmen veya tamamen finansal kiralama şirketlerine de uygulanabilir.

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 29 - (1) Bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanan yatırım harcamaları, diğer kamu

kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanamaz. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanılan veya yararlanılacak yatırım harcamaları için, bu Karar kapsamındaki desteklerden yararlanmak üzere Bakanlığa müracaat edilemez. Bu madde hükmüne aykırı davranılması halinde, bu Karar kapsamında yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 30 - (1) 14/7/ tarihli ve / sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır.

Sonuçlandırılmamış  müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Bu Kararın yayımı tarihinden önce sonuçlandırılmamış müracaatlar, müracaat tarihinde yürürlükte bulunan Karar çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, yeni teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlar, talep edilmesi halinde bu Karara istinaden değerlendirilir.

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 2 - (1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunur. Ancak, / sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 1/1/ tarihinden bu Kararın yayımı tarihine kadar  geçen dönemde yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri, talep edilmesi halinde bu Kararın lehte olan hükümlerinden yararlanır.

(2)                            Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın bu Karara istinaden düzenlenen teşvik belgesine devri halinde, söz konusu makine ve teçhizat için devralan yatırımcı, genel teşvik uygulamaları dışındaki diğer desteklerden yararlanamaz.

(3)                            22 nci maddenin ikinci fıkrası ile 24 üncü maddenin ikinci fıkrası daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgelerine de uygulanır. Bu hüküm, iptal edilmiş ancak ilgili kurumlarca müeyyide uygulanmamış veya müeyyide uygulanmasına rağmen henüz tahsil edilmemiş teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlar için de geçerlidir.

(4)                            Daha önceki yıllara ait Bakanlar Kurulu Kararlarına istinaden düzenlenmiş teşvik belgelerinden Kaynak Kullanımını Destekleme Primi ihtiva edenlerin tamamlama vizesi işlemleri, ilgili banka tarafından fiziki, mali ve teknik inceleme yapılmak suretiyle tanzim edilmiş olan ve prim ödemesine esas teşkil eden raporlara istinaden doğrudan Bakanlıkça yapılabilir.

(5)                            Van ilinde gerçekleştirilecek olan yatırımlar için düzenlenmiş teşvik belgelerinden, ek süreler dâhil 23/10/ tarihi itibarıyla yatırım süresi bitmemiş olanlara, talep edilmesi halinde belgede kayıtlı süre kadar ilave süre verilebilir.

Yürürlük

MADDE 31 - (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 32 - (1) Bu Karar hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.

13 Ekim CUMARTESİ Resmî   Gazete Sayı :

BAKANLAR KURULU KARARI

Karar Sayısı : /

Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”ın yürürlüğe konulması; Ekonomi Bakanlığının 1/10/ tarihli ve sayılı yazısı üzerine, 14/5/ tarihli ve sayılı Kanunun 2 nci, 29/6/ tarihli ve sayılı Kanunun ek 3 üncü, 31/5/ tarihli ve sayılı Kanunun ek 2   nci, 25/10/ tarihli ve sayılı Kanunun 13 üncü ve geçici 30 uncu, 3/6/ tarihli ve sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci ve 26 ncı maddeleri ile 13/6/ tarihli ve sayılı Kanunun 32/A maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 2/10/ tarihinde kararlaştırılmıştır.

Abdullah GÜL

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN Başbakan

B. ARINÇ

A. BABACAN

B. ATALAY                                    B. BOZDAĞ

Başbakan Yardımcısı

Başbakan Yardımcısı

Başbakan Yardımcısı                       Başbakan Yardımcısı

S. ERGİN

F. ŞAHİN

E. BAĞIŞ                                          N. ERGÜN

Adalet Bakanı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı

Avrupa Birliği Bakanı             Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı

F. ÇELİK

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı

E. BAYRAKTAR Çevre ve Şehircilik Bakanı

A. BABACAN Dışişleri Bakanı V.

M. Z. ÇAĞLAYAN Ekonomi Bakanı

T. YILDIZ

S. KILIÇ

M. M. EKER

H. YAZICI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Gençlik ve Spor Bakanı

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı

Gümrük ve Ticaret Bakanı

İ. N. ŞAHİN

C. YILMAZ

E. GÜNAY

M. ŞİMŞEK

İçişleri Bakanı

Kalkınma Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Maliye Bakanı

Ö. DİNÇER

İ. YILMAZ

V. EROĞLU

Milli Eğitim Bakanı

Milli Savunma Bakanı

Orman ve Su İşleri Bakanı

R. AKDAĞ             B. YILDIRIM

Sağlık Bakanı               Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARDA DEĞİŞİKLİK  YAPILMASINA  DAİR KARAR

MADDE 1 – 15/6/ tarihli ve / sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan tablo ile beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

(5) Stratejik yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi desteğinin miktarı 1, 2, 3, 4 ve 5 inci bölgelerde sabit yatırım tutarının yüzde on beşini geçemez.”

MADDE 2 – Aynı Kararın 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) ve (h) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“ğ) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları.

h) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin veya parçaların üretimine yönelik yatırımlar.”

MADDE 3 – Aynı Kararın eki;

a)                             EK-2A sayılı ve “BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE BÖLGELER İTİBARİYLE ASGARİ YATIRIM TUTARLARI VEYA KAPASİTELERİ” başlıklı tabloda 1 numaralı Sektör Koduna karşılık gelen US Kodu “, ” şeklinde,

b)                            EK-2B sayılı ve “İLLERİN BÖLGESEL DESTEKLERDEN YARARLANABİLECEK SEKTÖRLERİNE İLİŞKİN SEKTÖR NUMARALARI” başlıklı tabloda, 4 üncü ve 5 inci bölgelere dair satırlarda yer alan “18” ve “20” sektör numaraları “19” şeklinde,

değiştirilmiştir.

MADDE 4 – Aynı Kararın EK-4 sayılı ve “TEŞVİK EDİLMEYECEK VEYA TEŞVİKİ BELİRLİ ŞARTLARA BAĞLI YATIRIM KONULARI” başlıklı ekinin, I/C/l ve I/C/2 sıraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “1- Okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, yüksekokul, üniversite, yükseköğretim ve teknik ve mesleki öğretim

dışında kalan eğitim yatırımları ile yetişkinlerin eğitilmesine yönelik (kurslar, dershaneler vb.) yatırımlar.

2- Poliklinik, muayenehane ve müşterek muayenehane yatırımları.”

MADDE 5 – Bu Karar, 19/6/ tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6 – Bu Karar hükümlerini Ekonomi Bakanı yürütür.

Bakanlar Kurulu Kararının Yayımlandığı Resmî Gazete'nin Tarihi                                                                                                           Sayısı

19/6/

EK-1

YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA BÖLGELER

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

Ankara

Adana

Balıkesir

Afyonkarahisar

Adıyaman

Ağrı

Antalya

Aydın

Bilecik

Amasya

Aksaray

Ardahan

Bursa

Bolu

Burdur

Artvin

Bayburt

Batman

Eskişehir

Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri Hariç)

Gaziantep

Bartın

Çankırı

Bingöl

İstanbul

Denizli

Karabük

Çorum

Erzurum

Bitlis

İzmir

Edirne

Karaman

Düzce

Giresun

Diyarbakır

Kocaeli

Isparta

Manisa

Elazığ

Gümüşhane

Hakkari

Muğla

Kayseri

Mersin

Erzincan

Kahramanmaraş

Iğdır

Kırklareli

Samsun

Hatay

Kilis

Kars

Konya

Trabzon

Kastamonu

Niğde

Mardin

Sakarya

Uşak

Kırıkkale

Ordu

Muş

Tekirdağ

Zonguldak

Kırşehir

Osmaniye

Siirt

Yalova

Kütahya

Sinop

Şanlıurfa

Malatya

Tokat

Şırnak

Nevşehir

Tunceli

Van

Rize

Yozgat

Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri

Sivas

EK-2 A


BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE BÖLGELER İTİBARİYLE ASGARİ YATIRIM TUTARLARI VEYA KAPASİTELERİ

Sektör

Kodu

US Kodu

Bölgesel Teşviklerden Yararlanacak Sektörler

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

1

Entegre damızlık hayvancılık yatırımları dahil olmak üzere entegre hayvancılık yatırımları (dipnot 5'te belirtilen asgari kapasite şartlarına uymayan yatırımlar hariç)

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

2

Su ürünleri yetiştiriciliği (balık yavrusu ve yumurtası üretimi dahil)

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

3

15

Gıda ürünleri ve içecek imalatı (dip not 6'da belirtilen yatırım konuları hariç)

2 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

4

17

Tekstil ürünleri imalatı (dip not 8'de belirtilen şartları sağlamayan iplik ve dokuma yatırımları hariç)

Tekstilin aprelenmesi yatırımları için 10 Milyon TL, diğer yatırım konularında 2 Milyon TL

Tekstilin aprelenmesi yatırımları için 10 Milyon TL, diğer yatırım konularında 2 Milyon TL

Tekstilin aprelenmesi yatırımları için 10 Milyon TL, diğer yatırım konularında 1 Milyon TL

Tekstilin aprelenmesi yatırımları için 10 Milyon TL, diğer yatırım konularında 1 Milyon TL

Tekstilin aprelenmesi yatırımları için 10 Milyon TL, diğer yatırım konularında 1 Milyon TL

Bin TL

5

18

Giyim eşyası imalatı

Desteklenmemektedir

Desteklenmemektedir

1 Milyon TL'nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları

1 Milyon TL'nin üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları

Bin TL

Bin TL

6

19

Derinin tabaklanması ve işlenmesi

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

7

Derinin tabaklanması, işlenmesi (sadece İstanbul Deri İhtisas OSB ve Tuzla OSB'de yapılacak yatırımlar)

1 Milyon TL

-

-

-

-

-

8

ve

Bavul, el çantası, saraciye, ayakkabı vb imalatı

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

9

20

Ağaç ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç), hasır ve buna benzer örülerek yapılan maddelerin imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

10

21

Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı

10 Milyon TL

10 Milyon TL

10 Milyon TL

10 Milyon TL

10 Milyon TL

Bin TL

11

24

Kimyasal madde ve ürünlerin imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

12

Kimyasal Gübre ve Azotlu Bileşenlerin İmalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

13

Pestisit (haşarat ilacı) ve diğer zirai-kimyasal ürünlerin imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

14

İlaç/eczacılıkta ve tıpta kullanılan kimyasal ve bitkisel kaynaklı ürünlerin imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

15

Parfüm ile kozmetik ve tuvalet malzemeleri imalatı

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

16

Patlayıcı madde imalatı

2 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

17

İç ve dış lastik imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

18

26 (, ,

, ve

hariç)

Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı (cam ve cam ürünleri, fırınlanmış kilden kiremit, briket, tuğla ve inşaat malzemeleri, çimento, hazır beton ve harç hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

19

26 (,

, ,

, hariç)

Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı (çok katlı yalıtım camları, kiremit, briket, tuğla, çimento, hazır beton ve harç hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

20

26 (, ,

, ,

,

hariç)

Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı (fırınlanmış kilden, kiremit, biriket, tuğla ve inşaat malzemeleri, çimento, inşaat amaçlı beton ürünleri, hazır beton, harç, çok katlı yalıtım

camları hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

21

,

( hariç),

,

Düz cam, düz camın şekillendirilmesi ve işlenmesi (çok katlı yalıtım camları hariç) çukur cam ve cam elyafı imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

22

,

( hariç),

, ,

,

Düz cam, düz camın şekillendirilmesi ve işlenmesi (çok katlı yalıtım camları hariç) çukur cam, cam elyaf ve camdan elektrik izolatörleri ve seramik yalıtım malzemeleri imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

23

, ,

Seramikten yapılan sıhhi ürünler, seramik yalıtım malzemeleri, seramik karo ve kalıdırım taşı imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

24

İnşaat amaçlı beton ürünleri imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

25

, ,

Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı; inşaat amaçlı beton ürünleri imalatı, kireç, alçı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

26

,

İnşaat amaçlı beton ürünleri imalatı ve ısı veya ses izole edici eşya ve karışımlar

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

27

,

Demir-çelik dışındaki ana metal sanayi, metal döküm sanayi

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

28

28

Metal eşya

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

29

,

Merkezi ısıtma radyatörleri ve kazanlarının imalatı, buhar kazanı imalatı (merkezi kalorifer kazanları hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

30

29

Makine ve teçhizat imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

31

Sınai kalıp

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

32

30

Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

33

31

Elektrikli makine ve cihazları imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

34

32

Radyo, televizyon, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

35

33

Tıbbi aletler hassas ve optik aletler imalatı

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

36

34

Motorlu kara taşıtı ve yan sanayi

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL; motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 4 Milyon TL

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL; motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 3 Milyon TL

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL; motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 2 Milyon TL

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL; motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 1 Milyon TL

Motorlu kara taşıtlarında yatırım tutarı 50 Milyon TL; motorlu kara taşıtları yan sanayinde yatırım tutarı 1 Milyon TL

Bin TL

37

Hava taşıtları ve motorlarının bakım ve onarımı

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

38

ve

Motosiklet ve bisiklet üretimi

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

39

Mobilya imalatı (sadece metal ve plastikten imal edilenler hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

40

Mobilya imalatı (sadece plastikten imal edilenler hariç)

4 Milyon TL

3 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

41

,

,,

,

Oteller

3 yıldız ve üzeri

3 yıldız ve üzeri

3 yıldız ve üzeri

3 yıldız ve üzeri

3 yıldız ve üzeri

Bin TL

42

Öğrenci yurtları

öğrenci

öğrenci

öğrenci

öğrenci

öğrenci

Bin TL

43

Soğuk hava deposu hizmetleri

metrekare

metrekare

metrekare

metrekare

metrekare

metrekare

44

Lisanslı depoculuk

2 Milyon TL

2 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

45

80 ( hariç)

Eğitim hizmetleri (okul öncesi eğitim hizmetleri dahil, yetişkinlerin eğitilmesi ve diğer eğitim faaliyetleri hariç)

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

46

,

,

03

Hastane yatırımı, huzurevi

Hastane: 1 Milyon TL Huzurevi: kişi

Hastane: 1 Milyon TL Huzurevi: kişi

Hastane: Bin TL Huzurevi: kişi

Hastane: Bin TL Huzurevi: kişi

Hastane: Bin TL Huzurevi: kişi

Bin TL

47

Akıllı çok fonksiyonlu teknik tekstil

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

48

Atık geri kazanım veya bertaraf tesisleri

1 Milyon TL

1 Milyon TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

Bin TL

49

Kömür gazı üretimi (sentez gazı)

50 Milyon TL

50 Milyon TL

50 Milyon TL

50 Milyon TL

50 Milyon TL

Bin TL

50

Seracılık

40 dekar

40 dekar

20 dekar

10 dekar

10 dekar

5 dekar

EK-2 B


İLLERİN BÖLGESEL DESTEKLERDEN YARARLANABİLECEK SEKTÖRLERİNE İLİŞKİN SEKTÖR NUMARALARI

BÖLGE

İL ADI

BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖR NUMARALARI

1. BÖLGE

ANKARA

1

2

3

4

8

9

10

14

22

27

30

32

33

34

35

36

37

39

41

42

43

44

45

46

48

50

ANTALYA

1

2

3

9

10

13

14

15

24

27

30

32

33

34

35

37

39

41

42

43

44

45

46

48

50

BURSA

1

2

3

4

6

9

10

14

20

27

29

30

32

33

34

35

36

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

ESKİŞEHİR

1

2

3

4

9

10

14

20

27

29

30

32

33

34

35

36

39

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

İSTANBUL

7

14

31

32

34

35

42

45

46

48

İZMİR

1

2

3

8

9

10

11

23

27

30

32

33

34

35

36

37

38

39

41

42

43

44

45

46

48

50

KOCAELİ

1

2

3

4

9

10

11

17

21

27

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

48

50

MUĞLA

1

2

3

4

9

10

20

27

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

BÖLGE

İL ADI

BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖR NUMARALARI

2. BÖLGE

ADANA

1

2

3

4

8

9

10

11

20

27

28

30

32

33

34

35

36

37

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

AYDIN

1

2

3

4

9

10

20

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

BOLU

1

2

3

4

6

9

10

11

21

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

48

50

ÇANAKKALE

(Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri hariç)

1

2

3

9

10

20

27

28

30

32

33

34

35

39

41

42

43

44

45

46

48

49

50

DENİZLİ

1

2

3

4

6

9

10

20

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

EDİRNE

1

2

3

4

9

10

14

20

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

ISPARTA

1

2

3

4

6

9

10

12

13

14

15

24

27

28

30

32

33

34

35

36

37

39

41

42

43

44

45

46

48

50

KAYSERİ

1

2

3

4

9

10

11

20

27

28

30

32

33

34

35

36

40

41

42

43

44

45

46

47

48

50

KIRKLARELİ

1

2

3

4

9

10

14

20

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

KONYA

1

2

3

8

9

10

11

24

27

28

30

32

33

34

35

36

38

40

41

42

43

44

45

46

48

49

50

SAKARYA

1

2

3

4

9

10

11

21

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

48

50

YALOVA

1

2

3

4

9

10

11

21

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

48

50

TEKİRDAĞ

1

2

3

4

6

9

10

14

20

27

28

30

32

33

34

35

36

38

39

41

42

43

44

45

46

47

48

50

BÖLGE

İL ADI

BÖLGESEL DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖR NUMARALARI

3. BÖLGE

BALIKESİR

1

2

3

5

6

9

10

16

20

27

28

30

32

33

34

35

40

41

42

43

44

45

46

48

50

BİLECİK

1

2

3

4

5

9

10

14

20

27

28

30

32

33

34

35

36

40

41

42

43

44

45

46

47

48

50

BURDUR

1

2

3

4

5

8

9

10

13

14

15

24

27

28

30

32

33

34

35

36

40

41

42

43

44

45

46

48

50

GAZİANTEP

1

2

3

4

5

8

9

10

11

18

27

28

30

32

33

34

35

36

37

38

40

41

42

43

44

45

Turkic languages as a lingua-francali̇ngua-franca olarak Türkçe Текст научной статьи по специальности «Языкознание и литературоведение»

Ученые записки Таврического национального университета имени В. И. Вернадского Серия «Филология. Социальные коммуникации». Том 26 (65). № 1, ч. 1. г. С.

УДК

TURKIC LANGUAGES AS A LINGUA-FRANCALiNGUA-FRANCA

OLARAK TÜRKQE

Selimova L.

Kirim Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi Kirimtatar ve Türk Edebiyati Bölümü Ba§kani

ingilizce ve Rus?a gibi dünyada bugün bir?ok ki§i tarafindan ikinci dil olarak ögrenilen dillere lingua-franca adi verilir. Genelde farkli dil topluluklarinin yaptigi bazi aktivitelerinin ortasi veya araci olan bir dildir. Ticaret, egitim, yönetim, din veya bir ama?lar türünün her hangi biri veya tamami i?in genel bir dil olabilir. Latince, Avrupa tarihinde uzun bir dönem boyunca bir lingua-franca idi. Din lingua-franca'si olarak kismen sinirlanmi§ olsa da günümüzde de belirli ülkelerde bu statüsünü korumaktadir.

Modern bir devlet vatanda§lari bir lingua-franca'ya ihtiya? duyar; ve bir diyalekti digerine tercih etmeye götüren tarihi sebepler vardir. Bu, 1) yazi dili halini almi§ veya 2) ba§kentin dili, veya 3) Almanya'da oldugu gibi farkli diyalektlerden ortaya getirilen yapay özellikler kari§imi i?eren bir dil olabilir. Buradaki hedef, ileti§imin her amaci i?in anla§ilabilirliktir, ve bu standart dili ögrenenler onu tam anlamiyla ayni §ekilde kullanacaklarindan emin olamayiz.

Örnegin bir zamanlari Türkler i?in bir lingua-franca italyanca ve Yunanca olmu§lardir. Lingua-franca burada daha dar bir anlamda i§lemi§tir. Lingua-franca, deniz ve denizcilik terimleri olan kelimelerin Türkler tarafindan benimsenip kullanilmasi olayidir. Bu lingua-franca, Türklerin yüzyilarda Akdeniz'de denizcilik faaliyetlerine ba§ladiklarindan ve Bati dillerinden Türk?eye aldiklari terimleri kullanmaya ba§ladiklarindan itibaren yüzyila kadarki dönemle sinirlidir. Bu terimlerin ?ogu günümüze kadar getirilip kullanilan kelimelerdir. Levant burada bir dil ünitesi olarak kabul edilmektedir. Bu levant terimi, italyanca, Gallo-Rumence ve ibero-Rumence hari?, Akdeniz dilleri kökenli bir terim anlaminda kullanilmaktadir. Dolayisiyla, Venedik tesirinde bulunan bölge ile baglantilidir. Osmanli imparatorlugu döneminde Türk?eye alinan bu denizcilik terimleri Akdeniz ülkelerinin dillerinden kazanilarak belirli bir meslek grubuna dahil olan Türkler i?in kismen bir lingua-franca fonksiyonunu yapmi§tir. 1

Arap?a, Rus?a, ingilizce ve digerleri gibi lingua-franca olmu§ diller arasinda Türk?e de yer almaktadir. yüzyilin ba§larina kadar Balkanlarda bir devlet dili özelligini ta§iyan Türk?e, bu topraklarda ya§ayan uluslar arasindaki ileti§imde üstün bir unsuru olu§turuyordu.

Bu durum kadim dönemlerden beri mevcuttur. Bunun ilk ispatlarindan ise Codex Cumanicus ve Ermeni-Kip^ak^a eserleri olmu§tur. Türk asilli olsun veya olmasin, bölge insanlari ve yabanci tüccarlar, din ve yönetim adamlari Kip?ak Türk?esinin ortak ve araci bir dil olarak i§lediginin farkina varmi§lar ki din, hukuk, ticaret, egitim, edebiyat dili olarak Kip^akfayi kabul ederler.

1 seafoodplus.info, seafoodplus.info, The Lingua-Franca in the Levant. Turkich Nautical Terms of Italian and Grek Origin (Istanbul: ABC Kitabevi), , ss. VIII-IX

Farkli dini-etnik gruplarin dilsel faaliyetlerini yansitan Codex Cumanicus elyazmasi ile Ermeni-Kipfakfa eserleri, kuzey Karadeniz ve Azak denizi bölgeleri Türklerinin dille-riyle genetik olarak bagli olan Kirim Türkfesi ile buna akraba olan Kipfak, Kipfak-Nogay, Kipfak-Bulgar ve Oguz dillerinin esasina dayanan zor bir Kip^ak-Oguz diyalek-tal kompleksinin yaziya yansimasi olayidir.

Codex'in italyan-Alman grafigi ile Ermeni-Kipfakfa yazmalarin yazisi Türk Dilinin fonetik özelliklerini yansitirken büyük ge§itlilik göstermektedir.

Ermeni Kipfakfa ile yazilmi§ metinlere bakarsak, kendi döneminde Ermeni-Kipfakfanin tam anlamiyla bir lingua-franca oldugunun, ama ayni zamanda Kipfak Türkfesinin özel bir türü haline Ermeniler tarafindan getirilip i§lek bir dil oldugunu göre-biliriz.

yüzyilda Kirim'a gelip yerle§en Ermeniler bir müddet sonra Ermeniceyi kendi rizalariyla birakip bölgede kullanilan Kipfakfayi dilleri olarak seferler. Ermeni-Kipfakfa üzerine yazilmi§ fali§malarin genel kaynakfasini Y. R. Da§kevif'in, bu bibliyografya üze-rine yaptigi fali§masinda bulabiliriz. Armyano-kipgakskiy yazik. Bibliyografiya literaturi ("Ermeni-Kipfak Dili. Eserleri Kaynakfasi") ba§ligi altinda Y. R. Da§kevif kisaca bilgi verdikten sonra toplam maddeden olu§an kaynakfa listesini kronolojik sirayla vermektedir.

Da§kevif'in ayni dergide E. Tryjarski ile kaleme aldigi diger iki makalesi Armyano-kipgakskiye denejniye dokumenti iz Lvova (konets xvi v. - g.)1 ("Lvov §ehri Ermeni-Kipfakfa Mali Belgeler (XVI. Yy. sonu - s.)") ile Tri armyansko-kipgakskih zapisi Ivovskogo armyanskogo duhovnogo suda g. ("Lvov §ehri Ermeni Dini Mahkemesi-nin Tarihli Üf Ermeni-Kipfakfa Belgesi'')'dir. 2 Bu belgeler Ortafag Lvov §ehri devlet dairelerinin eski kayitlari arasinda bulunmu§tur.

Ortafag Polonya Ermeni hukukunun en me§hur ara§tirmacisi O. Baltser () fali§malarinda Ermeni-Kipfakfanin tarihi-hukuki boyutunu ele almi§tir. Hukuk dili olarak Ermeni-Kipfakfayi Lvov §ehri Ermeni Dini Mahkemesinin mahkeme kitabi'nin kayit-larinda görebiliriz. Bu kitap 'larda yapilmi§ adli kayit ifermektedir. Agop der Krikor ogli'nin kalemine ait asil eser ise Kamenetsk Kayitlari kitabidir. Kitap daha sonra, Agop'un karde§i olan Axent tarafindan düzeltilip tamamlanmi§tir.

"Ermeni Kipfakfasi Yadigarlari: 1) yillarina ait Kamenz-Podolsk (Ukray-na) Ermeni Cemaatina ait belediye meclisi evraklari. Bu evraklarin No'lu olani ta-mamiyla Kipfakfa idi. yilinda yanginlarin kurbani olmu§lar; 2) 'da Ukrayna ilimler Akademisi A. Krimskyj'nin talebelerinden T. i. Hrunin'i Erm. -Kip. 'yla yazilmi§ Kiev evrakini i§lemekle görevlendirmi§ti. Gordlevskij Armagani'nda (Moskova ) Hrunin'in en eski 4 Ermeni-Kipfakfa evrakini ('dan kalma): Pamyatniki polove-ckogo jazika xvi veka monografisinin muhafaza edilmi§ olabilecegi ümit edilebilir.

Kütüphanelerde toplam 28 Ermeni Kipfakfasi yazmasi vardir: Viyana'da Mehitaris-lerde (bk. J. DASHIAN katalogu, ); Viyana Milli Kütüphanesi'nde; Paris Milli Kü-tüph. 'nde, F. MACLER kataloguna ()bk.); Venedik Mehitaristlerinde; Breslau

1 seafoodplus.info^KEViQ, seafoodplus.infoSKl, Armyano-kipfakskiye denejniye dokumenti iz Lvova (konets xvi v. - g.), Rocznik Orientalistyczny, T. XL, Z. 1, , ss.

2 seafoodplus.info^KEVtQ, seafoodplus.infoSKi, Tri armyano-kipfakskih zapisi lvovskogo armyanskogo duhovnogo suda g. Rocznik Orientalistyczny, T. XLI, Z. 1, , ss.

(*bugün Polonya'nin güney-batisinda bir kent, ВРОЦЛАВ) Ossolineum'unda; Krakav'da (*bugün Polonya'nin güneyinde bir kent) Jagellonen Kütüph. 'nde; Krakav'da Czartoryski Müzesi'nde; Polonya'da hususi mülkiyette.

F. KRAELiTZ-GREIFENHORST bunlardan mezmur 51 (50)yi bir tercüme ve bir yorumla birlikte yayimladi: Sprachprobe eines armenisch-tatarischen Dialekts in polen, WZKM, cilt 26, , " KRAELiTZ-GREiFENHORST, Studien zum Armenisch-Türkischen, Wien , "2

Rus Türkolog olan A. H. Garkavets de Ermeni-Kipfakfa konusuna "Kipfak Dilleri: Kumanca ve Ermeni-Kipfakfa" adli kitabinda deginmektedir. Kitabin I. Kismi Kuman dili ile Codex Cumanicus'un gramerine ayirmi§tir. Kitabin II. Kisminda Ermeni Kipfakfa ile ilgili bazi bilgiler vermi§tir: "Ermeni-Kipfakfa, Kirim bölgesi Kipfak dillerinden bir dil-dir. Ermeni-Kipfakfa, yapi özellikleriyle Karay dilini Troki (Polonya) diyalektine; Kuman diline; Kipfakfa'nin Urum agizlarina (*iran'daki) ve Kirim Tatarcanin ( yy. sonu- yy. ba§larindaki haliyle) daglik §ivelerine fok yakindir.

Ermeni-Kipfakfayi kullanan insanlar ise Ermeni-Kipfakfa yazitlarda bu dillerini 3 §ekilde adlandirmaktalar: xip^ax tili; bizim til; en son terminolojik §ekli ise (ki Kirim'in Tatarcasina sahip olan §ahislarin tercümanlik faaliyetlerinin sayesinde bu terim yaygin-la§mi§tir) tatar^a'dir. "3 "Ermeni-Kipfakfanin tatar^a olarak adlandirilmasi burada etno-lingvistik e§itlige göre degil, ayni diyalektal kökten gelen bu Ermeni-Kipfakfa ile Tatarcanin yapisal benzerliklerine göre verilmi§tir. "4

Hrand D. Andreasyan'nin "Ermeni Seyyahi Polonyali Simeon'nun Seyahatnamesi ()" adli makalesi Ermeni-Kipfakfa eski metinlerden bir tanesine daha i§aret etmektedir. 5 Karadeniz ve dolaylarinda Kipfaklar ve Kipfaklarin kom§ulari olan halklar hakkinda bilgi veren bir fok fali§ma vardir.

Rus Türkolog T. i. Hrunin Dokumenti na poloveckom yazike XVI v. ('' yüzyil Kipfakfa Belgeleri'') adli kitabinda XVI. yüzyilda Kipfakfa yazilmi§ belgeler üzerine fok degerli bir fali§ma meydana getirmi§tir.

E. Tryjarski Viyana koleksiyonunda bulunan üf Ermeni-Kipfakfa yazmasi üzerine bir sözlük meydana getirmi§tir. 6 'den 'ye kadar 1, 2, 3. ve 4. ciltleri ne§redilen bu sözlügün iferigini §unlar olu§turmaktadir: I. Cilt: 1. Manuskritlerin genel özellikleri. 2. Ermeni harfleriyle Türkfe seslerin yazida yansitilmasi hususlari (üf eski yazmadan ör-nekler verilerek göstermi§tir) 3. Ermeni-Kipfakfa eski sözlüklerin leksikografisi meselesi. 4. Üf manuskritin kar§ila§tirmali örnekleri verilmek üzere gösterilmi§tir. 5. Ermeni-Kipfakfa eski sözlüklerin etnografya afisindan incelenmesi. 6. Kelimelerin Ermeni-Kipfakfasinda tutulup ya§amasi/ya§atilmasi prensipleri ve bunlarin anlamlari ile e§anlamli diger kullanim §ekilleri verilmektedir: et- / bol- cx^n = cix^an v. b.

1 seafoodplus.info, A.g.e. s.

2 seafoodplus.info, A.g.e. s.

3 seafoodplus.infoETS, Kipçakskiye Yaziki: Kumanskiy i Armyano-Kipçakskiy (Alma-Ata: izdatelstvo "Nauka"), , s.

4 seafoodplus.infoETS, A.g.e. s

5 Hrand seafoodplus.infoSYAN, Ermeni Seyyahi Polonyali Simeon'un Seyahatnamesi (), Turkiyat Mecmuasi cilt X'dan Ayribasim (Istanbul: seafoodplus.infoçin Matbaasi),

6 Edward TRYJARSKl, Dictionnaire Armeno-Kiptchak. D'apres Trois Manusckits des Collections Viennoises. Tome I, Fascicule 1, A-H (Warszawa: Polska Akademia Nauk),

Tryjarski'nin Ermeni-Kipçakça üzerine yaptigi bir diger çaliçma "Kirim Tûrkçesi ile Ermeni-Kipçakça kariçimi olarak bir Substrat Kipçakça" adli kitabidir. 1

M. A. Habiçev "Pamyatnik Kumanskih Yazikov" adli makalesinde Kipçakça hakkin-da bilgi vermektedir. Codex Cumanicus ve Ermeni-Kipçakça ile ilgili yapilmiç çaliçma-lardan bahsetmektedir. 2

Y. R. Daçkeviç'in ise ayri olarak, yüzyillarda Ukrayna'da Ermeni kolonile-riyle ilgili bir çaliçmasi bulunmaktadir. Ermeni-Kipçakça ile her ne kadar dogrudan ilgisi olmasa da Ermenilerin Ukrayna ve Polonya sinirlari içindeki hareketlerinden, gôçlerinden, yaçam, din, dil özelliklerinden bahsetmiçtir. 3

Ermeni-Kipçakça üzerine E. Tryjarski'nin bir diger çaliçmasi, "Polonya Ermenileri-nin Dilinde Kutsal Meryem Efsanesi'' adli makalesidir. Tryjarski bu makalesinde Lvov ve Kamenetsk-Podolsk Ermenilerinin eski dinî metinlerinden biri olan Kutsal Meryem Efsanesi metni ve dili üzerine bilgi vermektedir. Bu metnin yüzyila ait oldugu, Kirim'dan gelmiç Ermenilerin dinî edebiyatlarinda yer aldigini belirtmiç ve makalesinde efsanenin tümünün Lehçe çevirisini vermiçtir. 4

E. Schütz'ün ''An Armeno-Kipchak Chronicle on The Polish-Turkish Wars in '' ('' Türk-Leh savaçlarini yansitan Ermeni-Kipçakça kayitlar'') adli kitabi yüzyil Ermeni-Kipçakça kayitlarinin faksimilesini, transkribi ve çevirisini görme çansini vermektedir. Kitap, Hotin savaçi tarihçesi, Kamenets Ermeni-Kipçak kayitlari hakkinda ayrintili bilgi vermektedir.

Armin Hetzer, Dackeren-Texte ("Ermenice Metinler") adli kitabinda yüzyil Os-manli Ermenilerinin Ermeni grafigiyle yazdiklari dini v. s. metinleri, yüzyilda Avru-pa'da neçredilen Ermeni kitaplarindan, yazarlarindan ve içeriklerinden bahseder.

Jean Deny'nin L'Armeno-Koman et les Ephemerides de Kamieniec () (" Tarihli Kamenets Kayitlarinin Ermeni-Kipçakçasi") adli kitabinda Ukray-na'nin Kamenetsk-Podolsk çehrindeki Ermeni kolonisinin adli sicil kayitlari ele alinmiçtir. K. Pamukçiyan'nin "Ermeni Harfli Türkge Yazma Sözlükler" adli makalesinde eski söz-lüklerle ilgili ayrintili bilgiyi buluyoruz. Ermeni harfli TCrkçe yazma en eski sözlükler XVI. yüzyilda görülmeye baçlar. K. Pamukçiyan sözlüklerden ve bulunduklari kütüphane-lerden bahseder: "1. Ermenice-Komence. -XVI. Veya XVII. yüzyila ait olup Viyana'daki K. K. Hof Bibliothek Kütüphanesinin 3 No'lu Ermenice yazmasidir. "5 "2. Ermenice-Türkçe. - 'de hazirlanan bu sözlük Lvov çehrindeki Devlet Kütüphanesi'nde bulunmaktadir. 3. Ermenice-Kipçakça veya Komence. - XVIII. Asra ait olup, Macaristan'in Gerla çehrinde bulunmaktadir. "6

1 Edward TRYJARSKi, Das Gemeinsame Kiptschakische Substrat des Krimtatarischen und des Armeno-Kiptschakischen (Leuven, Louvain-La-Neuve),

2 seafoodplus.infoV, Pamyatnik Kumanskih Yazikov. Sovetskaya Türkologiya, No 2, , ss

3 seafoodplus.info^KEViQ, Armyanskiye Koloni na Ukraine v istofnikah i Literature XV-XVI Vekov (Yerevan),

4 Edward TRYJARSKi, Legenda o Swietej Mariane w Jezyku Kipczakim Ormian Polskich. Studia Theologia No 2, 27 (), Warszawa

5 Kevork PAMUKQiYAN, Ermeni Harfli Türkfe Yazma Sözlükler, Tarih ve Toplum 5 (25 Ocak, ), ss.

6 Kevork PAMUKQiYAN, A.g.m. s. 53

Ermeni-Kipçakça, görüldügü üzere, günlük yaçamin ve resmî hayatin gerektirdigi her alanda çok yönlü, fonksiyonel, geliçmiç bir dil olarak kullanilmiçtir. Ermeni-Kipçakça kaynaklari bu Kipçakçanin her alanda kullanildigini, soyut veya somut her kavrami ve anlami izah edebilen, gerektigi gibi yansitabilen bir dil idi. Ermeni-Kipçakça bir lingua-franca olarak yüzyilin sonlarina kadar aktif bir çekilde kulanilmistir.

Bibliyografiya

1. Abdullin I. A. ''Pamyatnaya zapiska'' Agopa na armyano-kipçakskom yazike. ''/ I. A. Abdullin // Sovetskaya Türkologiya, № 3, - S. -

2. Aus der Arbeit an einen Armenisch-Kiptschakisch-Polnisch-Französischen Wörterbuch // Ural-Altaische Journal XXXII, 3 - 4, - S. -

3. Andreasyan H. D. Ermeni Seyyahi Polonyali Simeon'un Seyahatnamesi () / H. D. Andrea-syan // Türkiyat Mecmuasi, cilt X'dan Ayribasim. - Istanbul: O. Yalçin Matbaasi, - S. 34 -

4. Biber D. Sociolinguistic Perspectives on Rejister / D. Biber, E. Finegan. - New York, Oxford: Oxford University Press, - p.

5. Çeçenov A. Polovetskiy Yazik / A. Çeçenov // Yaziki Mira. Türkskiye Yaziki. - Moskova: Indrik, - S. -

6. Da^keviç Y. Armyansiye Koloni na Ukraine v Istoçnikah i Literature XV - XVI vekov / Y. Da^keviç. - Yerevan: Izdatelstvo Yerevanskogo Universiteta, - s.

7. Daçkeviç Y. Armyano-kipçakskiye drevniye dokumenti iz Lvova (konets XVI v. - g) / Y. Da^keviç, E. Tryjarski // Rocznik Orientalistyczny, T. XL, Z. 1. - , 49 -

8. Daçkeviç Y. Armyano-kipçakskiy yazik. Bibliografiya literaturi - / Y. Daçkeviç, E. Tryjarski // Rocznik Orientalistyczny, T. XL, Z. 2, - S. 79 -

9. Daçkeviç Y. Tri armyano-kipçakskih zapisi lvovskogo armyanskogo duhovnogo suda g / Y. Daçkeviç, E. Tryjarski // Rocznik Orientalistyczny, T. XLI, Z. 1, - S. 57 -

Deny, J. L'armeno-Koman et les Ephemerides de Kamieniec () / J. Deny, Paris: Sorbonne, - S. -

Filonenko V. 1. Dictionnaire Armeno-Kiptchak D'apres Trois Manuscrits des Collections Viennoises, tome I / V. 1 Filonenko, Y. R. Daçkeviç, E. Tryjarski // Sovetskaya Türkologiya. - - № 1. - S.

Fishman J. A. Readings in the Sociology of Language / J. A. Fishman. - Paris: Yeshiva University Mouton The Hague, - p.

Garkavets A. N. Upodobleniya Armyano-Kipçakskogo Glagolnogo imeni na -gan Slavyanskomu Pri-çastiyu i Yego Sintaksiçeskiye Posledstviya / A. N. Garkavets // Sovetskaya Türkologiya, , No 1. - S. 34 -

Garkavets A. N. Kipçakskiye Yaziki: Kumanskiy i Armyano-Kipçakskiy / A. N. Garkavets. - Alma-Ata: Nauka, - s.

Habiçev M. A. Pamyatnik Kumanskih Yazikov/ M. A. Habiçev // Sovetskaya Türkologiya, , No 2. - S. 66 -

Hasan H. Makedonya ve Kosova Türklerince Kullanilan Atasözleri ve Deyimler / N. Hasan. - Ankara: TDK Yayinlari,

Hazai G. Bibliographisches Handbuch der Turkologie, Band I / G. Hazai, B. Kelner-Heinkele. - Budapest: Akademiai Kiado, - s.

Hetzer A. Dackeren-Texte / A. Hetzer. - Wiesbaden: Otto Harrassowich, - s.

Hrunin T. 1. Pamyatniki Polovetskogo Yazika XVI veka / T. 1. Hrunin // Akademiku V. A. Gord-levskomu k Yego Semidesyatiletiyu Moskova, - S. 34 -

Hrunin T. 1. Dokumenti na Polovetskom Yazike XVI v. (sudebniye akti Kamenetsk-Podolskoy army-anskoy ob§im), / T. 1. Hrunin, red. E. V. Sevortyan. - Moskova: Nauka, - s.

Kahane H. R. Tietze, A. The Lingua-Franca The Levant. Turkich Nautical Terms of italian and Greek Origin (Istanbul: ABC Kitabevi),

Kurat A. N. Türk Dünyasi El Kitabi: Avrupa Türk Devletleri. Peçenekler, Uz(Oguz)lar ve Kumanlar / A. N. Kurat. - Ankara: Türk Kültürünü Ara^tirma Enstitüsü, - S. -

L'armeno-Coman et les "Ephemerides" de Kamieniec () // Ural-Altaische Bibliothek, No 4, Wiesbaden, - S. 78 -

Lewicki M, Konova, R. La Version Turque-Kipschak du ''Code de Lois des Armeniens Polonais'' d'apres le ms. n de Bibiliotheque Ossolineum, RO XXI M / Lewicki, R. Konova. Paris, - s.

Macler F. Catalogue des Manusckits Armeniens et Georgiens / F. Macler. - Paris: Sorbonne, - 48 s.

Menges K. H. Tarihi Türk §iveleri / K. H. Menges. - Ankara: Türk Kültürünü Ara^tirma Enstitüsü, - s.

Pamukfiyan K. Ermeni Harfli Türkfe Yazma Sözlükler / K. Pamukfiyan // Tarih ve Toplum. -

- № 5. - S. 52 -

Pritsak O. Das Kiptschakische / O. Pritsak // Philologiae Turcicae Fundamenta. Berlin: Wissenschaft.

- - S. 81 -

Schütz E. Re-Armenisation And Lexicon From Armeno-Kipchak Back to Armenian / E. Schütz // Acta Orientalia Akademiae Scientiarum Hungaricae. - Budapest: Akademiae Kiado, - Tomus XIX. - S. 99 -

Schütz E. On The Transkription of Armeno-Kipchak / E. Schütz // Acta Orientalia Akademiae Scientiarum Hungaricae. - Budapest: Akademiae Kiado, - Tomus XIX. - S. -

Schütz E. An Armeno-Kipchak Choricle on the Polish-Turkish Wars in - Budapest: Akademiai Kiado, - s.

Schütz E. Armeno-Kiptschakisch Und Die Krim / E. Schütz // Hungaro-Turcica. - - S. 25 -

Tryjarski E. Dictionnaire Armeno-Kiptschak / E. Tryjarski // D'apres Trois Manusckits des Collektions Viennoises, t. I, fasc. 1 et 2, Warszawa: Polska Akademia Nauk, - S. -

Tryjarski E. Ermeni-Kipjak Dilinde Yazilmi§ Olan Meteorolojik ve Müneccimlikle ilgili Tahminler / E. Tryjarski // I. Türk Dili Bilimsel Kurultayina Sunulan Bildiriler 'den Ayribasim. E. Tryjarski. -Ankara: A. Ü. Basimevi, - S. 85 -

Tryjarski E. Das Gemeinsame Kiptschakische Substrat des Krimtatarischen und des Armeno-Kiptschakischen / E. Tryjarski. - Leuven: Lauvain-La-Neuve, - S. 66 -

T. Tekin. Ermeni Alfabesiyle Türkfe / T. Tekin // Tarih ve Toplum. - - № 1. - S. -

Temir A. Türk Dünyasi El Kitabi. Kipjak Edebiyati / A. Temir. - Ankara: Türk Kültürünü Ara^tirma Enstitüsü, - S. -

Селимова Л. Ш. Тюркские языки как Лингва-франка / Л. Ш. Селимова // Ученые записки Таврического национального университета имени В. I. Вернадського. Серия «Филология. Социальные коммуникации». - - Т. 26 (65), № 1, ч. 1. - С.

Как арабский, русский и многие другие турецкий язык служил когда-то языком лингва-франка. Вплоть до начала ХХ в. на Балканах турецкий был языком межнационального общения, тем самым занимая в государствах особое положение, имел статус высокого престижа.

Для некоторых языков такое положение дел известно с более ранних времен. Тому свидетельством служат такие источники как Codex Cumanicus и некоторые армяно-кыпчакские документы (произведения).

Во многих этнически цветных сообществах, где работали родные языки, появлялся язык-посредник, упрощающий языковые, торговые и другие внутренние контакты местного населения и открывающий окна во внешний мир.

История Европы показывает нам, что на протяжении долгих столетий латинский язык служил тут в качестве лингва-франка.

Собственно и для самого турецкого итальянский и греческий стали своего рода лингва-франка. На территории османской Румелии итальянский и греческий были в более узком понятии лингва-франка. То есть, все слова и словосочетания связанные с морем, корабельным ремеслом и рыболовством стали широко применяться турками.

Эта лингва-франка образовалась тут в XIV-XV вв, когда турки-османы стали активно осваивать Средиземноморье, активно забирая в свой лексикон слова западно-европейских языков. Этот процесс продолжался вплоть до XVIII века. В современном турецком языке, в языке крымских татар мы и сегодня видим использование этих слов и некоторых терминов, связанных с древними ремеслами или родом хозяйственной деятельности.

iНе можете найти то, что вам нужно? Попробуйте сервис подбора литературы.

В данной статье рассматривается турецкий (куманский/кыпчакский) как язык межнационального общения в разные периоды истории, сделана попытка проследить причины выступления кыпчакского

языка у нетюркских народов в качестве «родного». Активное использование кыпчакского языка как языка судопроизводства и документального языка актов гражданского состояния еще раз доказывает, что это лингва-франка, хотя и сама графика письма нетюркского происхождения. Открыт ряд вопросов, требуемых дальнейшего глубокого исследования проблемы появления лингва-франка и частичного вытеснения ею собственно пласта родной речи.

Ключевые слова: лингва-франка, тюркский, армяно-кыпчакский, крымскотатарский, татарский.

Селiмова Л. Ш. Тюрксью мови як Шнгва-франка / Л. Ш. Селiмова // Вчеш записки Тавршського национального утверситету iменi В. I. Вернадського. Серiя «Фшологш. Сощальт комушкацп». - - Т. 26 (65), № 1, ч. 1. - С.

Як арабський, росшський i багато шших турецька мова служила колись мовою лтгва-франка. Аж до початку ХХ ст на Балканах турецький був мовою мiжнацiонального спшкування, тим самим зай-маючи в державах особливе положення, мав статус високого престижу. Для деяких мов таке положен-ня справ вщоме з ранiших часiв. Тому свщоцтвом служать такi джерела як Codex Cumanicus i деяю армяно-кипчакськие документи (твори).

У багатьох етнiчно кольорових сп1втовариствах, де працювали рiднi мови, з'являвся мова-посередник, що спрощуе мовнi, торггвельш i iншi внутрiшнi контакти мюцевого населення i що вщкривае вшна в зовнiшнiй свiт. Iсторiя Свропи показуе нам, що впродовж довгих столiть латинська мова служила тут як лтгва-франка.

Власне i для самого турецького iталiйський i грецький стали свого роду лтгва-франка. На територп Османа Румели iталiйський i грецький були у вужчому понятп лтгва-франка. Тобто, всi слова i словосполуки пов'язанi з морем, корабельним ремеслом i рибальством стали широко застосову-ватися турками.

Ета лтгва-франка утворилася тут в хгу-xv вв, коли турки-османи стали активно освоювати Середземномор'я, активно забираючи в св1й лексикон слова захдао-европейських мов. Цей процес продовжувався аж до XVIII столiття. У сучаснш турецькш мовi, в мовi кримських татар ми i сьогодт бачимо використання цих слiв i деяких термiнiв, пов'язаних з древшми ремеслами або родом господарсько1 дiяльностi.

У данш статтi розглядаеться турецький (куманський/кипчакський) як мова мiжнацiонального спшкування в рiзнi перюди гстори, зроблена спроба прослщити причини виступу кипчакського мови у нетюркських народ1в як «рiдний». Активне використання кипчакського мови як мови судочинства i документально! мови акпв цившьного стану ще раз доводить, що це лтгва-франка, хоча i сама графжа листа нетюркського походження. Вiдкрита низка запитань, потрiбних подальшого глибокого дослiдження проблеми появи лтгва-франка i часткового вилснення нею власне пласта рщно! мови.

K™40Bi слова: лшгва-франка, тюркський, армяно-кипчакський, кримськотатарський, татарський.

Selimova L. Sh. Turkic languages as a Lmgua-Franca / L. Sh. Selimova // Scientific Notes of Taurida V. I. Vernadsky National University. - Series: Philology. Social communications. - - Vol. 26 (65), No 1, part 1. - P.

The Turkish language as well as Arabic and Russian used to be once a language of lingua-franca. Up to the XXth century it was the language of international communication on Balkans and took important position in state building.

For some languages such matter-position is known from more early times. A pure example of it is a Codex Cumanicus and some Armenian-Kipchak documents (works).

Most ethnicities, in spite of their native tongues were using a language-mediator, simplifying language, trade and other internal contacts of local population and opening doors in the outer world.

The experience of European History shows us, that the Latin language during long centuries was served as the lingua-franca.

Actually, Italian and Greek became the family lingua-franca languages for Turkish. They were spoken languages in Roumely, European part of Istanbul city. All Italian and Greek words, word-combinations related to the sea, ship handicraft and fishing began widely used by Turks.

The lingua-franca appeared there in XIV - XV cent, when Ottoman Turks began actively to master Mediterranean region, actively taking into the vocabulary words from European of the languages. This process

proceeded up to the XVIII century. Today, in modern Turkish and the Crimean Tatar Language we can observe usage of these words and some terms, related to the ancient handicrafts or sort of economic activity.

This article deals with the Turkish (Cuman / Kipchak) language as a language of international communication in different periods of history. It shows the reasons of Kipchak language to become a native tongue for non-turkic people. The active use of Kipchak language as a language of law, documentary, acts of the civil state etc. proves, that it was lingua-franca, though the writing alphabet was of non-turkic origin. The row of the questions required further deep research of problem is open, especially, the appearance of lingua-franca and it's partial expulsing of mother tongue.

Keywords: Lingua-franca, The Turkic Languages, The Armenian-Kipchak Language, The Crimean Tatar Language, The Tatar Language.

Поступила в редакцию г.

Сайт медицинского центра «Женева»

В ООО Медицинский центр Женева» каждый клиент сможет пройти медицинский осмотр быстро, качественно, без утомительных очередей, в комфортных и уютных условиях!

Медицинский центр "Женева" осуществляет свою деятельность на основании лицензии на осуществление медицинской деятельности № ЛО от года, предоставленной министерством здравоохранения Архангельской области.

ООО "Медицинский центр "Женева" специализируется на проведении медицинских комиссий, которые необходимы в следующих ситуациях:

  • определение наличия или отсутствия медицинских противопоказаний при управлении транспортными средствами и маломерными судами;
  • периодический медицинский осмотр сотрудников предприятий;
Oct 2, Çevre Kimyası konu anlatımı ve soru çözümleri, Kunduz eğitmenimiz tarafından hazırlandı. Çevre Kimyası hakkında bilmen gerekenler bu yazıda. Çevre Kimyası Konu Anlatımı Hava Kirleticiler. İnsan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zararlı olabilecek katı, sıvı ya da gaz hâlindeki yabancı maddelerin atmosferde bulunması hava Feb 26, 3. Sınıf Matematik Kesirler Konu Anlatımı 2; Facebook Instagram Lisans ücretsiz. Dosya Tür. Oct 23, E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Karekök Yayınları Komisyon Yorumlar 0. Grafiğin x ekseni ile 2 kesişme noktası. Mühendislik problemlerinin bilgisayar ortamında sayısal analiz yöntemleriyle çözümü. Üçgenler 50 soru ve çözümleri Üçgenler 50 soru ve çözümleriSınıf Konu anlatımı 9. şuyuu vukuundan beterKareköklü sayılarda sıralama yapmak için katsayılar kök içine alınır. Sonra kök içindeki sayılar karşılaştırılır. X y z ise x y z eşitliği vardır. ÖRNEK: 3 5, 4 2, 2 11 sayılarını Kareköklü bir sayıyı ab şeklinde yazma yı anlatmıştık. Şimdi ise katsayı kök içine nasıl alınır öğreneceğiz. Katsayı karekök içine alınırken katsayının karesi alınarak kendisi ile KAREKÖKLÜ İFADEYİ DOĞAL SAYI YAPAN ÇARPANLAR Herhangi bir kareköklü sayıyı ab şeklinde gösterdikten sonra karekök içindeki sayı b ile çarparsak sonuç bir doğal Sınıf Anahtarı Sistemi ile Hedeflerinde En Üste Ulaş. Https: bit. Ly3yZLqxMLGS Kampı Ekim programını indirmek için buraya tıklayabilirsin. Konuyu Pekiştirmeyi Unutma Ders Notların 4 Sayfa https: bit. Ly3ma6S1yDers Notların 13 Sayfa https: bit. Ly3J1MLf7Mart ayı programı. KAREKÖK GİRİŞ 8. Sınıf tonguç AKADEMİ 3. 7M subscribers K views 8 years ago YGS MATEMATİK TEOG KAREKÖK GİRİŞ konusunu 10 dakikada Tonguçla akılda kalıcı Yeni TYT Tarih Özenle Seçilmiş Qr Kodlu Konu Anlatımı Benim Hocam Yayınlar ı Karekök TYT Paragraf Güncel Soru Bankası 37 indirim. , 00 TL 64, 26 TL 17 3. Bilgi Sarmal Yayınları TYT Deneme 20 Li Sosyal Bilimler Bilgi Sarmal Yayınları. lake mutfak dolabı fiyatları8. Sınıf Kareköklü İfadeler Konu AnlatımıLGS tayfa https: www Derslike. Com https: www Instagram. ComderslikeArtık herkes DersLike. Oct 13, Simpan Simpan Karekök Yayınları Matematik 1 Soru Bankası Untuk Nanti. 0 1 0 menganggap dokumen ini bermanfaat 1 suara 2K tayangan halaman. ezi ciya bave gora kelle tennim ne demekniteleme belirtme sıfatlarızıpçıktıSınıf Biyoloji Konu Anlatımı ürününü indirimli fiyatlarla online satın almak için tıklayın. Çerez Politikası Çerezler, Modanisa web sitesini ve hizmetlerimizi daha etkin bir şekilde Jan 12, Sınıf Matematik Kareköklü İfadelerle Toplama Ve Çıkarma İşlemleri Konu Anlatımı. Köklü sayılar ile beraber toplama ve çıkarma işlemi yaparken bazı dikkat Yeni TYT Tarih Özenle Seçilmiş Qr Kodlu Konu Anlatımı Benim Hocam Yayınlar ı Karekök TYT Paragraf Güncel Soru Bankası 37 indirim. , 00 TL 64, 26 TL 17 3. Bilgi Sarmal Yayınları TYT Deneme 20 Li Sosyal Bilimler Bilgi Sarmal Yayınları. survivor birleşme partisi Dec 9, Genel olarak terimi tanımladığımızda, bir sayının karekökü, kendisiyle çarpıldığında sayıyı veren bir değerdir. Örneğin, diyelim ki 4 Sınıf Kareköklü Bir Sayıyı ab Şeklinde Yazma Konu Anlatımı matematikciler. Com Kareköklü Bir Sayıyı ab Şeklinde Yazma KAREKÖKTEN SAYI NASIL ÇIKARILIR. Tam kare sayıları karekökten Sınıf Türkçe Edebiyat Konu Anlatımı. Kategoriler KPSS Kitaplar. Liselere Giriş LGS LGS Konu Anlatım LGS Soru Bankas.

В медицинском центре «Женева» созданы условия для:

  • прохождения комиссии в кратчайшие сроки;
  • получения справки необходимого государственного образца (при отсутствии медицинских противопоказаний);
  • качественного и внимательного обслуживания.

Мы рады видеть Вас и рады помочь Вам.

Обращайтесь к нам по адресу: г. Архангельск, ул. Карельская, д. 37, 3-й этаж.

Режим работы центра: будни - с 10 до 18 часов, выходные дни - суббота и воскресенье. Позвонив администратору по телефону (), Вы сможете задать все интересующие Вас вопросы.

ООО "Медицинский центр "Женева" дорожит не только временем, но и доверием любого клиента, обратившегося к нам за помощью. Каждый сотрудник центра работает с чувством ответственности, четко и профессионально.

nest...

batman iftar saati 2021 viranşehir kaç kilometre seferberlik ne demek namaz nasıl kılınır ve hangi dualar okunur özel jimer anlamlı bayram mesajı maxoak 50.000 mah powerbank cin tırnağı nedir